راهنمای جامع احداث مزرعه خورشیدی: تحلیل دقیق هزینه ها، مجوزها و درآمد تابلو سبز

مزرعه خورشیدی یک نیروگاه فتوولتائیک زمینی است که معمولاً در مقیاس تجاری یا مگاواتی طراحی می شود و برق تولیدی آن از طریق پست و تجهیزات اتصال به شبکه تحویل داده می شود. برخلاف سیستم های کوچک پشت بامی، در این پروژه ها انتخاب زمین، ظرفیت اتصال، طراحی آرایه، قرارداد فروش برق و هزینه تأمین مالی نقش تعیین کننده ای دارند.

صرف داشتن زمین آفتاب گیر برای اقتصادی بودن پروژه کافی نیست. فاصله تا نقطه اتصال، شیب و جنس خاک، محدودیت های کاربری زمین، میزان تابش، مدل فروش برق، قیمت تجهیزات و هزینه خط و پست می توانند نتیجه اقتصادی پروژه را کاملاً تغییر دهند.

در این راهنما، تفاوت مزرعه خورشیدی با نیروگاه کوچک، معیارهای انتخاب زمین، مراحل مجوز، تجهیزات، مدل های فروش برق، هزینه های سرمایه ای و عملیاتی و روش صحیح محاسبه سودآوری را بررسی می کنیم.

طبق تحقیقاتی که توسط انجمن انرژی های تجدیدپذیر (REI) در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، تولید انرژی از منابع خورشیدی طی یک دهه اخیر بیش از ۴۰٪ کاهش هزینه ها را تجربه کرده است. این کاهش هزینه ها، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، فرصت های اقتصادی جدیدی را برای سرمایه گذاران فراهم کرده است.

مزرعه خورشیدی در یک نگاه

مزرعه خورشیدی چیست و چگونه کار می کند؟

یک مزرعه خورشیدی، یک نیروگاه تولید برق است که از نصب هزاران پنل، کابل کشی، اجرای بلوک های اینورتر و تکمیل شبکه جمع آوری برق خورشیدی فتوولتائیک (PV) تشکیل شده است. این پنل ها در یک زمین وسیع و با آرایشی مهندسی شده نصب می شوند تا حداکثر میزان نور خورشید را دریافت کنند. فرآیند اصلی به این صورت است:

1. سلول های فتوولتائیک در پنل ها، فوتون های نور خورشید را جذب می کنند و باعث ایجاد جریان الکتریکی مستقیم (DC) می شوند.
2. این برق DC از طریق کابل ها به دستگاهی به نام اینورتر خورشیدی منتقل می شود.
3. اینورتر، برق DC را به برق جریان متناوب (AC) تبدیل می کند که استاندارد مورد استفاده در شبکه های برق شهری و خانگی است.
4. در نهایت، برق AC به یک ترانسفورماتور فرستاده شده، ولتاژ آن افزایش می یابد و آماده تزریق به شبکه سراسری برق می شود.

این فرآیند به ظاهر ساده، نیازمند تجهیزات پیشرفته و برنامه ریزی دقیقی است که در ادامه به آن می پردازیم.

تفاوت مزرعه خورشیدی با نیروگاه خورشیدی چیست؟

«نیروگاه خورشیدی» اصطلاحی عمومی است و می تواند یک سامانه چندکیلوواتی پشت بامی تا یک پروژه بزرگ زمینی را شامل شود. «مزرعه خورشیدی» معمولاً به نیروگاه زمینی در مقیاس تجاری یا مگاواتی گفته می شود که دارای آرایه گسترده پنل، مسیر دسترسی، تجهیزات فشار متوسط، پست یا نقطه اتصال و زیرساخت بهره برداری مستقل است. این تفکیک یک تعریف عملیاتی است و طبقه بندی حقوقی پروژه باید بر اساس مقررات و قرارداد همان ظرفیت انجام شود.

 مزارع خورشیدی تولید پراکنده (Distributed Generation)

اجزای اصلی یک مزرعه خورشیدی: کالبدشکافی یک غول انرژی

شناخت دقیق تجهیزات نیروگاه خورشیدی اولین قدم برای ورود به این صنعت است. هر جزء نقش حیاتی در عملکرد و بازگشت سرمایه کل سیستم فتوولتائیک دارد.

۱. پنل های خورشیدی (قلب سیستم)

در پروژه های جدید مگاواتی، پنل های مونوکریستال N-Type، به ویژه TOPCon و در برخی پروژه ها HJT، به دلیل راندمان بالا، افت اولیه کمتر و ویژگی های حرارتی مناسب مورد توجه قرار گرفته اند. بااین حال، انتخاب فناوری باید بر اساس تولید سالانه شبیه سازی شده، قیمت هر وات، ضریب دمایی، شرایط ضمانت، دسترسی به خدمات و هزینه کل مالکیت انجام شود.

فناوری PERC همچنان در برخی پروژه ها قابل استفاده است و صرفاً نام فناوری برای رد یا تأیید یک پنل کافی نیست. پلی کریستال نیز فناوری قدیمی تری است و در پروژه های جدید معمولاً به دلیل راندمان کمتر و مصرف زمین بیشتر اولویت پایین تری دارد

۲. اینورترهای خورشیدی (مغز متفکر)

اینورترها فقط مبدل جریان نیستند؛ آن ها کیفیت برق، پایداری و ایمنی اتصال به شبکه را نیز مدیریت می کنند. در مزارع خورشیدی معمولاً از اینورترهای مرکزی (Central Inverters) استفاده می شود که ظرفیت بسیار بالایی دارند و برق هزاران پنل را مدیریت می کنند.در پروژه های بزرگ از اینورتر مرکزی، اینورتر رشته ای صنعتی یا ترکیبی از معماری های مختلف استفاده می شود. اینورتر مرکزی می تواند هزینه تجهیزات و تعداد واحدها را کاهش دهد، ولی خرابی هر واحد بخش بزرگ تری از ظرفیت را تحت تأثیر قرار می دهد. اینورترهای رشته ای انعطاف بیشتر، MPPTهای متعدد و دسترسی ساده تر برای تعمیر دارند، اما تعداد تجهیزات و نقاط نگهداری را افزایش می دهند. انتخاب معماری باید بر اساس توپوگرافی، اندازه بلوک ها، قابلیت تعمیر، هزینه کابل، شرایط شبکه و مدل O&M انجام شود.

۳. سازه های نگهدارنده (اسکلت نیروگاه)

این سازه ها پنل ها را در زاویه بهینه نگه می دارند. دو نوع اصلی دارند:

• سازه های ثابت: ارزان تر و ساده تر هستند اما پنل ها در تمام طول سال در یک زاویه ثابت باقی می مانند.
• ردیاب های خورشیدی (Trackers): ردیاب تک محوره می تواند در ساختگاه های مناسب تولید سالانه را نسبت به سازه ثابت افزایش دهد، اما میزان افزایش و توجیه اقتصادی آن برای هر پروژه متفاوت است. هزینه سازه، عملیات نگهداری، محدودیت باد، شیب زمین، سایه ردیف ها و انرژی اضافه تولیدشده باید در شبیه سازی و تحلیل LCOE مقایسه شوند.

علاوه بر زاویه نصب، کیفیت متریال سازه در طول عمر ۲۰ ساله نیروگاه حیاتی است. استاندارد مورد نیاز برای سال 1405 ، استفاده از فولاد با پوشش گالوانیزه گرم (Hot-dip Galvanized) با ضخامت حداقل ۸۰ میکرون است تا در برابر خوردگی و شرایط جوی ایران مقاومت کامل داشته باشد.

۴. سایر تجهیزات ضروری

شامل کابل های مخصوص DC و AC، تابلوهای برق، سیستم های حفاظت در برابر صاعقه، ترانسفورماتورها و پست برق اتصال به شبکه که همگی باید از استانداردهای بالایی برخوردار باشند.

مراحل دقیق احداث نیروگاه خورشیدی: از ایده تا بهره برداری

احداث نیروگاه خورشیدی فرآیندی پیچیده و زمان بر است که نیازمند تخصص فنی، حقوقی و مالی است. در اینجا مراحل احداث نیروگاه خورشیدی را با جزئیات بیشتری بررسی می کنیم.

1.  امکان سنجی اولیه، انتخاب زمین و زیرساخت اتصال (Site Selection & Grid):
   در پروژه های مگاواتی، زمین فقط یک بستر فیزیکی نیست، بلکه متغیر اصلی در تعیین نرخ بازگشت سرمایه (ROI) است. در این مرحله باید سه فاکتور کلیدی بررسی شود:
   • فاصله تا پست های فوق توزیع: زمین مزرعه خورشیدی نباید بیش از چند کیلومتر با پست های ۲۰ کیلوولت یا ۶۳ کیلوولت فاصله داشته باشد. احداث خط انتقال اختصاصی (Transmission Line) هزینه های نجومی در پی دارد و توجیه اقتصادی پروژه را از بین می برد.
   • شرایط ژئوتکنیکی و زهکشی: خاک منطقه باید توانایی تحمل بار سازه های فلزی را داشته باشد. در زمین هایی با بافت سست یا مناطقی که پس از بارندگی دچار آب گرفتگی می شوند، اجرای فونداسیون بتنی عمیق و طراحی سیستم های زهکشی مهندسی شده الزامی است که مستقیماً روی برآورد هزینه های سیویل تاثیر می گذارد.
   • مجوزهای منابع طبیعی: بهترین گزینه برای احداث مزارع خورشیدی، استفاده از اراضی ملی یا زمین های کشاورزی درجه ۳ و ۴ (بایر و شوره زار) است. برای زمین های بایر پیش از ورود به فرآیند مجوز باید نقطه اتصال تعریف شود که مسیر قانونی آن انشعاب مجازی برق است.
2.  اخذ مجوزها و عقد قراردادها (Permitting):
   این مرحله شامل دریافت مجوزهای زیست محیطی، تغییر کاربری زمین و موافقت نامه اتصال به شبکه است که در نهایت به عقد قرارداد خرید تضمینی برق (PPA) با ساتبا ختم می شود. بااین حال، ورود به این مرحله مستلزم توجه به دو نکته حقوقی و کلیدی است که تاثیر مستقیمی بر سودآوری و سرنوشت پروژه دارند:
   • قانون تنزیل ۳۰ درصدی در ۱۰ سال دوم: قراردادهای خرید تضمینی ۲۰ ساله هستند، اما نرخ پایه خرید برق در سراسر دوره یکسان باقی نمی ماند. بر اساس ضوابط وزارت نیرو، در ۱۰ سال دوم قرارداد (از ابتدای سال یازدهم تا پایان دوره)، مبلغ پایه خرید برق با تنزیل ۳۰ درصدی اعمال می شود. البته به دلیل وجود فرمول تعدیل (Adjustment Formula) و پوشش تورم و نوسانات نرخ ارز، جریان نقدینگی نیروگاه در سال های میانی همچنان روند سودآور خود را حفظ می کند.
   • ضرب الاجل زمانی احداث (مهلت ۱۵ ماهه): اخذ مجوز و اتصال به شبکه دائمی نیست. کارفرما موظف است نیروگاه مگاواتی را ظرف مدت حداکثر ۱۵ ماه از تاریخ مبادله قرارداد به بهره برداری تجاری برساند. عدم تکمیل پروژه در این موعد، ابتدا مشمول جریمه های تأخیر و در صورت فراتر رفتن، منجر به لغو مجوز اتصال به شبکه و فسخ یک طرفه قرارداد خواهد شد.

   به همین دلیل، همگام سازی زمان سفارش گذاری تجهیزات خارجی با پیشرفت عملیات عمرانی سایت، مهم ترین اقدام مدیریتی برای جلوگیری از خطر ابطال مجوز است. در صورتی که برای پیشبرد اصولی امور حقوقی و مراحل مهندسی پروژه به مشاوره تخصصی نیاز دارید، تیم مهندسی دنیا سولار فرآیند اخذ تاییدیه ها تا اتصال نهایی به شبکه را مدیریت می کند.

3.  طراحی مهندسی تفصیلی (Detailed Engineering):
   پس از اخذ مجوزها، مهندسان طرح دقیق چیدمان پنل ها، شبیه سازی تولید برق، طراحی سیستم الکتریکال، سازه و سیستم های حفاظتی را انجام می دهند.
4.  تأمین مالی و خرید تجهیزات (Financing & Procurement):
   این بخش عمده هزینه راه اندازی نیروگاه خورشیدی را در بر می گیرد. مذاکره با تأمین کنندگان معتبر پنل خورشیدی و اینورتر خورشیدی برای دریافت بهترین قیمت و گارانتی اهمیت زیادی دارد.
5.  ساخت و ساز و نصب (Construction & Installation):
   شامل آماده سازی زمین، اجرای فونداسیون، نصب سازه ها، نصب میلیون ها پنل و کابل کشی. این مرحله نیازمند مدیریت پروژه بسیار قوی است.
6. راه اندازی و اتصال به شبکه (Commissioning & Grid Connection):
   پس از اتمام نصب مکانیکی و الکتریکی، تمام سیستم ها تست می شوند و با تایید نهایی ناظران، مزرعه به شبکه متصل شده و شروع به کسب درآمد می کند. اما معماری و زیرساخت این اتصال، ارتباط مستقیمی با مقیاس پروژه دارد:
   • اتصال در ظرفیت های کوچک و متوسط (Low Voltage): در پروژه های خرد (مانند نیروگاه های کیلوواتی خانگی یا سیستم های تأمین انرژی خورشیدی برای دامداری و واحدهای تجاری)، برق تولیدی معمولاً از طریق کابل کشی زمینی سه فاز و در سطح ولتاژ پایین (۴۰۰ ولت) مستقیماً به تابلوی توزیع یا نزدیک ترین ترانسفورماتور محلی متصل می شود.
   • اتصال در مزارع مگاواتی (Medium/High Voltage): در نیروگاه های بزرگ، برق خروجی اینورترها نمی تواند مستقیماً به شبکه سراسری تزریق شود. در این پروژه ها، احداث پست های اختصاصی (۲۰ یا ۶۳ کیلوولت) الزامی است. این زیرساخت شامل ترانسفورماتورهای افزاینده (Step-up)، تابلوهای توزیع هوایی یا زمینی (نظیر RMU)، رله های حفاظتی ثانویه و سیستم های اندازه گیری هوشمند (طرح فهام) است.

   تجهیزات حفاظتی پست های مگاواتی باید استانداردهای سخت گیرانه شرکت برق (مانند کنترل هارمونیک ها و سیستم Anti-Islanding برای قطع خودکار در زمان خاموشی شبکه) را پاس کنند. تنها پس از موفقیت در تست های تزریق توان، کنتور پلمپ شده و مزرعه خورشیدی رسماً وارد فاز تجاری می شود.

7.  بهره برداری و نگهداری (O&M) و برآورد هزینه های جاری (OPEX):
   یک نیروگاه خورشیدی برای حفظ راندمان خود نیازمند نگهداری است. این شامل تمیز کردن دوره ای پنل ها، بازرسی فنی تجهیزات و مدیریت نرم افزاری سیستم است. اگرچه هزینه های عملیاتی (OPEX) نیروگاه های فتوولتائیک نسبت به نیروگاه های فسیلی بسیار پایین تر است، اما صفر در نظر گرفتن آن ها در مدل سازی مالی یک اشتباه رایج است. بر اساس تجربه و عملکرد نیروگاه های در حال بهره برداری، برای یک مزرعه خورشیدی ۱ مگاواتی در سال ۱۴۰۵، هزینه های جاری به دو بخش اصلی تقسیم می شوند:
   • سرویس های دوره ای و شستشو: سالانه رقمی بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان برای نظافت دوره ای (بسته به میزان گرد و غبار منطقه)، تست اتصالات، تعویض کابل های فرسوده احتمالی و بازرسی های ترموویژن (دوربین حرارتی) پیش بینی می شود.
   • هزینه نیروی انسانی و امنیت: تامین نیروی انسانی مقیم، نگهبان یا اپراتور سایت نیز سالانه ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان (با توجه به موقعیت محلی پروژه و استفاده از سیستم های پایش از راه دور) هزینه در بر خواهد داشت.

   تخصیص درست این بودجه های جاری، مستقیماً از افت راندمان پنل ها و خرابی ناگهانی اینورترها جلوگیری کرده و سلامت تجهیزات را در طول مدت قرارداد تضمین می کند.

شستشو و نگهداری مکانیزه (Robot Cleaning)

در یک مزرعه خورشیدی ۱ مگاواتی با بیش از ۱۶۰۰ پنل، شست وشوی دستی امکان پذیر است؛ اما هزینه نیروی انسانی، مصرف آب، سرعت عملیات و خطر آسیب باید با روش های مکانیزه یا نیمه مکانیزه مقایسه شود. و استفاده از راه های زیر به صرفه تر است :

• از تراکتورهای مجهز به براش های دوار یا ربات های شستشوی اتوماتیک استفاده می شود.

• کیفیت آب شست وشو باید از نظر سختی، املاح و احتمال ایجاد رسوب بررسی شود. در صورت نامناسب بودن آب خام، استفاده از آب تصفیه شده یا روش خشک مطابق دستورالعمل سازنده و برنامه O&M توصیه می شود، زیرا رسوب املاح باعث ایجاد لایه ای مات روی شیشه پنل شده و راندمان را برای همیشه افت می دهد. عملیات تمیزکاری باید با آب تصفیه شده (RO) یا به صورت تمیزکاری خشک (Dry Cleaning) انجام پذیرد.

تامین تجهیزات، گشایش اعتبار (LC) و چالش های گمرکی

در احداث نیروگاه های خورشیدی بالای یک مگاوات، خرید تجهیزات از حالت خرده فروشی خارج شده و وارد فاز بازرگانی بین المللی می شود. برای تضمین عملکرد ۳۰ ساله نیروگاه، کارفرما باید به این الزامات در مناقصات خرید دقت کند:

• تامین پنل های Tier-1: فهرست های Bankability مانند Tier-1 می توانند یکی از معیارهای ارزیابی سازنده باشند، اما جایگزین بررسی فنی مدل پنل نیستند. در مناقصه باید دیتاشیت، گواهی های آزمون، گزارش EL، Flash Test، شرایط گارانتی، توانایی ارائه خدمات در ایران، سوابق پروژه مشابه و وضعیت مالی تأمین کننده بررسی شوند.

• تست های کارخانه ای (FAT): پیش از بارگیری تجهیزات از کشور مبدا، حضور نماینده کارفرما یا شرکت بازرسی شخص ثالث برای انجام تست های پذیرش کارخانه ای (Factory Acceptance Test) و دریافت گواهی های اصالت کالا (Certificate of Origin) و تست های عدم ترک خوردگی سلول ها (EL Test) ضروری است.

• معافیت های گمرکی: طبق قوانین وزارت صمت و ساتبا، واردات تجهیزات نیروگاه های تجدیدپذیر که مشابه داخلی (با ظرفیت و تکنولوژی مد نظر) ندارند، می تواند مشمول معافیت های گمرکی یا تخفیف در سود بازرگانی شود که این امر هزینه تمام شده (CAPEX) را به شکل چشمگیری کاهش می دهد.

جدول تخصصی CAPEX و ROI در مقیاس مگاوات

نکته مهم: با افزایش مقیاس پروژه، سهم هزینه پنل ها افزایش و سهم هزینه های ثابت (مانند هزینه اتصال به شبکه و طراحی) کاهش می یابد که این امر پروژه های بزرگ تر را از نظر اقتصادی جذاب تر می کند. بازگشت سرمایه نیز معمولاً بین ۳ تا ۵ سال است.

کالبدشکافی هزینه های احداث مزرعه خورشیدی ۱ مگاواتی (برآورد ۱۴۰۵)

بسیاری از سرمایه گذاران تصور می کنند هزینه احداث نیروگاه تنها به خرید پنل و اینورتر ختم می شود. اما در پروژه های مقیاس مگاوات (Utility-Scale)، متغیرهای پنهانی وجود دارند که می توانند بودجه پروژه را تا ۲۰ درصد جابه جا کنند. در ادامه، برآورد ۲۲ تا ۲۵ میلیارد تومانی یک نیروگاه ۱ مگاواتی[cite: 1] را بر اساس تجربه اجرایی پروژه های EPC در دنیا سولار به تفکیک بررسی کرده ایم:

• ۱. پنل های خورشیدی (حدود ۴۵٪ تا ۵۰٪ از بودجه کل): رقمی بین ۱۰ تا ۱۲.۵ میلیارد تومان صرف تامین ماژول ها می شود. در پروژه های صنعتی امروز، استفاده از تکنولوژی N-Type TOPCon به دلیل افت توان کمتر در دمای بالا، یک استاندارد اجباری است. برای بررسی مشخصات فنی و استعلام، می توانید به بخش قیمت و خرید پنل خورشیدی مراجعه کنید.
• ۲. اینورترهای صنعتی (حدود ۱۲٪ تا ۱۵٪): تامین اینورترهای استرینگ (String) با ظرفیت بالا یا اینورترهای مرکزی، حدود ۳ تا ۳.۷ میلیارد تومان هزینه در بر دارد. انتخاب برندهای رده بالا (Tier-1) با خدمات پس از فروش داخلی در این بخش حیاتی است.
• ۳. سازه های نگهدارنده و استراکچر (حدود ۱۰٪ تا ۱۲٪): حدود ۲.۵ تا ۳ میلیارد تومان. سازه ها باید حتماً از فولاد با پوشش گالوانیزه گرم (حداقل ضخامت ۸۰ میکرون) باشند تا در طول ۲۵ سال دچار خوردگی نشوند.
• ۴. زیرساخت اتصال به شبکه و پست (حدود ۸٪ تا ۱۵٪): این مورد متغیرترین بخش هزینه هاست. احداث پست برق، ترانسفورماتور و کابل کشی تا نقطه اتصال می تواند بین ۲ تا ۳.۵ میلیارد تومان هزینه داشته باشد. هرچه فاصله زمین شما تا خطوط ۲۰ یا ۶۳ کیلوولت بیشتر باشد، این رقم صعودی خواهد شد.
• ۵. عملیات سیویل، فنس کشی و امنیت (حدود ۵٪ تا ۷٪): حدود ۱.۵ میلیارد تومان برای تسطیح خاک، اجرای فونداسیون، سیستم زهکشی، فنس کشی پیرامونی و نصب دوربین های مداربسته (CCTV).
• ۶. مهندسی، مجوزها و هزینه های بالاسری (حدود ۵٪): شامل طراحی مهندسی تفصیلی، اخذ مجوزهای اتصال، بیمه تمام خطر (EAR) و مدیریت پروژه.

در هنگام خرید پنل خورشیدی، یکی از اشتباهاتی که خودم مرتکب شدم انتخاب برند بدون در نظر گرفتن گارانتی و طول عمر پنل بود. پس از نصب، متوجه شدم که برخی از پنل ها با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه، کارایی بالاتری دارند. بنابراین پیشنهاد من این است که حتماً قبل از خرید، به تجزیه و تحلیل دقیق تر ویژگی ها و تجربه های دیگران توجه کنید.

عملیات سیویل، امنیت سایت و بیمه تمام خطر (EAR)

مزارع خورشیدی معمولاً در مناطق دور از بافت شهری احداث می شوند. حفاظت از هزاران پنل خورشیدی و کیلومترها کابل مسی در برابر سرقت و حوادث طبیعی، نیازمند یک استراتژی مدیریت ریسک یکپارچه است:

• سیستم های حفاظتی و مانیتورینگ: اجرای فنس کشی استاندارد، نصب دوربین های مداربسته (CCTV) مجهز به سیستم برق اضطراری آفگرید، و تامین روشنایی کامل محوطه در شب الزامی است. معمولاً ۵ تا ۷ درصد از کل بودجه پروژه باید به زیرساخت های امنیتی اختصاص یابد.

• حفاظت در برابر صاعقه: طراحی دقیق سیستم ارتینگ (Earthing) و نصب صاعقه گیرهای استاندارد برای جلوگیری از سوختن اینورترهای مرکزی در زمان رعد و برق حیاتی است.

• بیمه حوادث طبیعی: از آنجا که دولت و ساتبا خسارتی بابت حوادثی نظیر سیل، طوفان یا تگرگ پرداخت نمی کنند، سرمایه گذار موظف است کل سایت را تحت پوشش «بیمه تمام خطر نصب (EAR)» و پس از بهره برداری تحت پوشش «بیمه شکست ماشین آلات» شرکت های معتبر داخلی قرار دهد.

ریسک های سرمایه گذاری و روش های مدیریت آن

هیچ تحلیل اقتصادی بدون بررسی ریسک ها کامل نیست. در پروژه نیروگاه خورشیدی 1405 باید به دو ریسک عمده توجه کنید:

1. ریسک نقدینگی (تأخیر در پرداخت): اگرچه ساتبا مکانیزم هایی برای بهبود پرداخت ها دارد، اما احتمال تأخیر در واریز درآمد ماهانه وجود دارد. پیشنهاد می شود برای بازپرداخت اقساط وام، یک بافر نقدینگی (Cash Buffer) سه تا شش ماهه در نظر بگیرید.

2. ریسک اصالت تجهیزات: با توجه به واردات گسترده و بحث پنل خورشیدی ایرانی یا خارجی، استفاده از تجهیزات دارای گارانتی معتبر و اجتناب از برندهای متفرقه (No-name) برای تضمین تولید ۲۰ ساله الزامی است.

سودآوری کلان یک مزرعه خورشیدی وابستگی شدیدی به کیفیت تجهیزات اولیه و سال های کارکرد نیروگاه های فتوولتائیک دارد که در صورت طراحی و نگهداری اصولی، تا بیش از سی سال نیز می رسد.